مشاهده شفقهای قطبی در آسمان مناطقی غیرمعمول؛ چرا طوفانهای خورشیدی بیشتر شدهاند و تبعات آن چیست؟
طوفانهای خورشیدی قدرتمندی که به تازگی جو زمن را تحت تاثیر قرار داد به پدید آمدن شفقهای قطبی خیرهکنندهای در مناطق جنوبیتر از حد معمول منجر شده است.
این شفقهای قطبی زیبا با رنگهای صورتی، بنفش، سبز و آبی در آسمان مناطقی مانند آلمان، بریتانیا، نیوانگلند و حتی نیویورک سیتی مشاهده شدند.
پدیده شفق قطبی معمولاً در عرضهای نزدیک به دو قطب زمین بر اثر برخورد ذرات باردارِ بادِ خورشیدی و یونیزه شدن مولکولهای موجود در یونسپهر (یونوسفر) زمین به وجود میآید.
شان داهل، کارشناس مرکز پیشبینی شرایط آب و هوایی فضا در اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده، میگوید: «این پدیده این بار بسیار گسترده ظاهر شد.»
به گفته وی، این مرکز گزارشهایی از مشاهده شفقهای قطبی تا جنوب نیومکزیکو دریافت کرده که نشان میدهد از این حیث «سال شگفتانگیزی» را شاهد بودهایم.
خبرگزاری آسوشیتدپرس ضمن اختصاص مطلبی به این موضوع اعلام کرد که گزارشی فوری از اختلال در برق و شبکههای ارتباطی در پی طوفانهای خورشیدی اخیر و به تبع آن پدیدآمدن شفقهای قطبی منتشر نشده است.
اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده پس از رصد فورانها و انفجارهایی در خورشید طی روزهای اوایل هفته، روز چهارشنبه هشدار طوفان شدید ژئومغناطیسی صادر کرد.
چنین طوفانی احتمال ظهور شفقهای قطبی را که به عنوان شفقهای شمالی نیز شناخته میشوند ، افزایش میدهد و میتواند به طور موقت باعث اختلال در سیگنالهای رادیویی و شبکههای برق شود.
پیشبینی روز جمعه اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده حکایت از ادامه فعل و انفعالات خورشیدی در سطحی فراتر از معمول دارد، اما احتمال مشاهده شفق قطبی طی شبهای آینده در مناطق جنوبیتر از کانادا و ایالتهای دشتهای بزرگ آمریکای شمالی کم است.
شفقهای قطبی چگونه به وجود میآیند؟
خورشید علاوه بر نور و گرما، انرژی و ذرات باردار معروف به باد خورشیدی را به زمین میفرستد. اما گاهی این باد خورشیدی تبدیل به یک طوفان میشود.
جو خارجی خورشید گاهی «فورانهای عظیمی از انرژی» را رقم میزند که اصطلاحا به آن «خروج جرم از تاج خورشیدی» میگویند. طبق گزارش اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده، این فورانها باعث ایجاد طوفانهای خورشیدی، یا همان طوفانهای ژئومغناطیسی میشوند.
این طوفانها زمانی که به میدان مغناطیسی زمین برخورد میکنند، باعث ایجاد شفقهای قطبی میشوند که اغلب به صورت نورهای زیبا و خیرهکنندهای در آسمان به چشم میآیند.
میدان مغناطیسی زمین، از ما در برابر بخش عمدهای از این ذرات محافظت میکند، اما برخی از ذرات میتوانند در امتداد خطوط میدان مغناطیسی به سمت قطبهای شمال و جنوب حرکت کرده و وارد جو زمین شوند.
هنگامی که این ذرات با گازهای موجود در جو زمین برخورد میکنند، نور تولید میشود؛ نیتروژن نورهای آبی و بنفش و اکسیژن نورهای سبز و قرمز ایجاد میکند.
