ستارهای در جایی که نباید باشد؛ مهاجم کیهانی در قلب سحابی سرخ
یک تصویر خیرهکننده جدید از تلسکوپ VLT در رصدخانه جنوبی اروپا (ESO) در شیلی، داستانی کیهانی و غیرعادی را در فاصله ۶ هزار سال نوری، در صورتفلکی مار (Serpens)، به نمایش گذاشته است.
این عکس سحابی درخشان Sh2-46 (یا Gum 80) را در هالهای از رنگ سرخ نشان میدهد که بر اثر تابش شدید یک ستارهی آبیسفید درخشان در مرکز آن، روشن شده است. این ستاره عظیم از نادرترین و درخشانترین ستارگان عالم است و تأثیر عمیقی بر محیط اطراف خود دارد. اما ستارهشناسان معتقدند این ستاره در واقع یک «مهاجم کیهانی» است — یک ستارهی گریزان که احتمالاً از زایشگاهی ستارهای در نزدیکی این ناحیه بیرون رانده شده است.
رصد یک شوک کمانی (bow shock) در کنار این ستاره — مشابه موجی که کشتی هنگام حرکت در آب ایجاد میکند — نشان میدهد که این ستاره در حال حرکت در دل سحابی است و گاز و غبار اطراف را فشرده میکند.
بر اساس تحلیلها، این ستاره با نام HD 165319 احتمالاً زمانی بخشی از خوشهای جوان در سحابی عقاب (Eagle Nebula) بوده است؛ همان ناحیهای که به خاطر ساختار معروف “ستونهای آفرینش” شهرت دارد.
چنین ستارگان گریزان یا «ستارههای فراری» بارها در کهکشان راه شیری مشاهده شدهاند. ستارهشناسان میگویند در خوشههای متراکم و جوان، تعاملات گرانشی پیچیده بین سه یا چند ستاره ممکن است برخی از آنها را با سرعتی بالا از محیط زایش خود بیرون بیندازد.
این ستارگان تبعیدی میتوانند میلیونها سال در فضا حرکت کنند تا سرانجام وارد نواحی بیربطی مانند Sh2-46 شوند. در حالی که HD 165319 اکنون درخشش غالب این سحابی را تشکیل میدهد، ممکن است حضورش موقتی باشد. اگر به مسیر خود ادامه دهد و سحابی را ترک کند، ظاهر این ناحیه به طور چشمگیری دگرگون خواهد شد.
به گفته رصدخانه جنوبی اروپا: «شاید این سحابی، پس از خروج ستاره، چهرهای متفاوت پیدا کند.»