همزمان با ادامه داستان کیهان، ستارگان بهآرامی خاموش میشوند، سیارات یخ میزنند، و سیاهچالهها نور را میبلعند. در نهایت، در مقیاسهایی آنقدر طولانی که انسانها هرگز شاهد آن نخواهند بود، جهان در تاریکی محو میشود.
اما اگر تاکنون از خود پرسیدهاید دقیقاً چه زمانی همهچیز پایان مییابد، شاید برایتان عجیب یا حتی تسلیبخش باشد که بدانید دانشمندان واقعاً این محاسبات را انجام دادهاند. بر اساس پژوهشی جدید، این پایان ممکن است زودتر از چیزی که پیشتر تصور میشد رخ دهد.
البته نگران نباشید؛ “زودتر” هنوز به معنای عددی حیرتآور به نام ۱۰ به توان ۷۸ سال است. این یعنی عددی با یک و ۷۸ صفر در ادامهاش، که زمانی غیرقابل تصور در آینده است. با این حال، در مقایسه با پیشبینی قبلی که در سال ۲۰۲۳ توسط تیم فَلکه ارائه شده بود و عدد ۱۰ به توان ۱۱۰ را پیشنهاد میداد، این یک تغییر چشمگیر محسوب میشود.
محور اصلی محاسبات جدید:
در این مطالعه، تیم تحقیقاتی روی پیشبینی زمانی تمرکز کردند که بادوامترین اجرام کیهانی — مانند کوتولههای سفید و ستارگان نوترونی — نهایتاً محو میشوند.
این فروپاشی تدریجی با پدیدهای به نام “تابش هاوکینگ” هدایت میشود؛ مفهومی که نخستین بار در دهه ۱۹۷۰ توسط استفان هاوکینگ مطرح شد. طبق این نظریه، در نزدیکی افق رویداد سیاهچالهها — یعنی نقطهای که بازگشتی از آن ممکن نیست — جفتذرات مجازی از نوسانات کوانتومی شکل میگیرند. یکی از این ذرات، که دارای انرژی منفی است، به داخل سیاهچاله سقوط میکند و جرم آن را کاهش میدهد، در حالی که ذره دیگر به فضا میگریزد.
بر اساس این نظریه، در طی زمانهای فوقالعاده طولانی، این فرآیند باعث تبخیر تدریجی سیاهچاله میشود تا زمانی که کاملاً ناپدید گردد.
گسترش نظریه هاوکینگ به اجرام دیگر:
تیم فَلکه این ایده را فراتر از سیاهچالهها توسعه داده و آن را به اجرام فشرده دیگر با میدان گرانشی قوی تعمیم دادند. یافتههای آنها نشان میدهد که زمان تبخیر این اجرام تنها به چگالی آنها وابسته است. برخلاف تبخیر سیاهچاله که وابسته به افق رویداد است، این نوع فروپاشی ناشی از خمیدگی خود فضا-زمان است.
طبق محاسبات آنها، کوتولههای سفید، ستارگان نوترونی و سیاهچالههای ستارهای، همگی طی حدود ۱۰ به توان ۶۷ سال ناپدید میشوند. این یافتهای شگفتانگیز است، چراکه انتظار میرفت سیاهچالهها به دلیل میدان گرانشی قویتر، سریعتر تبخیر شوند.
اما مایکل ووندراک، یکی از پژوهشگران همکار، در توضیح این نتیجه میگوید:
«سیاهچالهها سطح ندارند؛ آنها بخشی از تابش خود را دوباره جذب میکنند، که این فرآیند را کندتر میکند.»
پایان داستان:
اگر حتی بادوامترین اجرام کیهان نیز سرانجام به نیستی میپیوندند، این مسئله چه معنایی برای ما دارد؟ شاید به ما یادآوری کند که معنا در ماندگاری نیست، بلکه در درخشش لحظهای پرسیدن چنین پرسشهایی نهفته است — تا زمانی که ستارگان هنوز میدرخشند.